Anasayfa » Türkçe » Cümle Bilgisi
cumle-bilgisi-konu-anlatimi
Cümle Bilgisi

Cümle Bilgisi

Cümleler yükleminin türü ,dizilişi ve yapısına göre çeşitli bölümlere ayrılır.

Yüklemine Göre Cümle

Fiil Cümlesi

Yüklemi çekimli fiillerden oluşan cümledir.
Tatlı bir akşam vakti yolculuğumuz başladı.
Yağmur aniden bastırınca nehir aniden coştu.
Su insanı boğar, ateş yakarmış.

İsim Cümlesi

Ad ya da ad soylu sözcüklerin veya söz öbeklerinin ek eylem alarak yüklem olduğu cümlelerdir.
Sanatçı için hayalin önemi büyüktür.
Ona vereceğin en güzel hediye, kitaptır.
Bizim çocuk aslan gibidir.
En büyük arzusu şair olmaktı.

Ögelerin Dizilişine Göre Cümle

Kurallı Cümle

Yüklemi sonda olan cümledir.
Olur olmaz sözler söylüyor.
Verdiğin kitapları çok beğendim.

Devrik Cümle

Yüklemi sonda bulunmayan cümlelerdir.
Yağmurdan sonra büyürmüş, başak.
Geç fark ettim, taşın sert olduğunu.

Anlamlarına Göre Cümle

Olumlu Cümle

Yüklemi olumlu olan ve bir işin yapıldığını veya yapılacağını bildiren cümlelerdir.
Güneş toprağı yeni yeni ısıtıyor.
Hangi kitabı okuyacağına karar ver.

Olumsuz Cümle

Anlamca olumsuz yüklemlerle kurulan cümlelerdir.
Annesini ve babasını unutmadı.
Olaylar anlatılır gibi değil.
Evlerinde ekmek ve su yoktu.

Bazı cümleler biçimce olumlu olduğu halde anlamca olumsuz olabilir.
Ne ev kaldı ne bark. (kalmadı)
Büyüklere böyle davranılır mı? (davranılmaz)
Bazı cümleler biçimce olumsuz anlamca olumlu olabilir.
Sizi sevmiyor değilim. (seviyorum)
Bu adam acımasız değil. (acır)
Gel de bu çocuğu sevme. (sev)

Soru Cümlesi

Soru anlamı taşıyan ve cevap vermeyi gerektiren cümlelerdir.
Hangi yazarları seversin?
Yarın Bolu’ya mı gidiyorsun?

Ünlem Cümlesi

İçinde ünlem sözcükleri bulunan cümlelerdir. Heyecan, coşku, öfke vb bildirir.
Eyvah, yemek yandı!
Dikkat, köpek var!

Yapısına Göre Cümleler

Basit Cümle

Tek bir yargı bildiren cümledir.
Sabahtan akşama kadar kardeşimle oynadım.
Sanat toplum içindir.

Birleşik Cümle

Birden çok yargı içeren cümledir.

    • Girişik Cümle : İçinde fiilimsi bulunan cümlelere denir.
      Son gülen iyi güler.
      Okuldan çıkınca eve gideceğim.
      Can çıkmadıkça huy çıkmaz.
    • Ki’li Birleşik Cümle :Ki bağlacıyla yapılır.
      Ne yazık ki beni anlayamadın.
      Çalış ki kazanasın.
      Duydum ki unutmuşsun.
    • Şart Birleşik Cümle : İşin koşula bağlandığı cümlelerdir.
      Tanıdığın varsa buraya çabuk alışırsın.
      Hava güzel olursa dışarı çıkacağım.

Yan Cümlecik
Eve gider gitmez ekmeğe yağ, reçel sürüp yiyeceğim. (yan cümlecik 1 / yan cümlacik 2 / temel cümle )

Sıralı Cümle

Birden fazla cümlenin virgülle bağlandığı cümlelerdir.

  • Bağımlı Sıralı : Cümleler arasında öge ortaklığı vardır.
    Kapıyı tıklattı, içeri girdi. (Özne ortak “o”)
    Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır. (Özne ortak “mart”)
  • Bağımsız Sıralı : Cümleler arasında öge ortaklığı yoktur.
    El yarası onulur, dil yarası onulmaz.

Bağlı Cümle

Birden fazla cümlenin bağlaçla bağlandığı cümlelerdir.
Kitapları çok sever ve vaktinin çoğunu kitap okumaya ayırırdı.
Hem suçlu hem güçlü.
Ne konuştu ne açıklamamı dinledi.

Konu ile ilgili hazırladığımız testleri aşağıdaki bağlantılara tıklayarak çözebilirsiniz.

4.5/5 (2)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

2 Yorum - "Cümle Bilgisi"

Bildir
avatar
Caner
Ziyaretçi
Caner

Güzel bir anlatım olmuş.Elinize sağlık.

wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

ek-fiil-ek-eylem

Ek-Fiil (Ek-Eylem)

İsim soylu kelimelerin sonuna gelerek, onları yüklem yapan eklere ek-fiil denir. Paylaşmak Güzeldir :)