Anasayfa » Türkçe » Cümlede Anlam
cumlede-anlam
Cümlede Anlam

Cümlede Anlam

Cümlede (Tümcede) anlam konusu ile Türkçe derslerimize devam ediyoruz.

Atasözü

Milletlerin yüzyıllar boyunca geçirdikleri denemelerden ve bunlara dayanan düşüncelerden doğmuş olan sözlere atasözü denir. Milletlerin ortak düşünce, yaşayış, inanış ve gelenekleri atasözüne yansır.

Özellikleri
  • Söyleyeni belli değildir. Anonim sözlerdir.
  • Kalıplaşmış sözlerdir. Sözcüklerin yerleri değiştirilemez ve yerlerine başka sözcükler konulamaz.
    • Ak akçe, kara gün içindir.
    • Derdini söylemeyen derman bulamaz.
  • Öğüt verir, yol gösterir.
    • Taş taşı laf taşıma.
    • Taşıma su ile değirmen dönmez.

Deyim

Kavramları, olayları mecaz yoluyla belirten kalıplaşmış söz gruplarına deyim denir.

Özellikleri
  • Kalıplaşmış söz öbekleridir.
  • En az iki sözcükten oluşur.
    • Hak vermek, Deli dolu ,Burnu büyümek ,Ağzı yanmak ,Burun kıvırmak, Ateşle oynamak
  • Deyimleri oluşturan sözcükler çoğunlukla gerçek anlamından uzaklaşarak mecaz anlam kazanırlar.
    • Aldığı haberden sonra küplere bindi.
    • Ağız ağıza verip konuşuyorlar.
    • Eksik bir şey bulamayınca çamur attılar.
    • Sabret işin çoğu gitti azı kaldı.
    • Ne var ne yok diye göz attım. (kontrol etmek)
    • Akşama kadar gözlerim yollarda kaldı. (bekleyip durmak, merak etmek)

Vecize (Özdeyiş)

Ünlü kişilerce söylenmiş özlü sözlere vecize denir.

  • Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. (Mustafa Kemal ATATÜRK)
  • Dinlenmemek üzere yürümeye karar verenler asla ve asla yorulmazlar. (Mustafa Kemal ATATÜRK)
  • Ne insanlar gördüm üzerlerinde elbise yoktu, ne elbiseler gördüm içinde insandan eser yoktu.(Mevlana)
  • Başarısız ola ola başarıya ulaştım. (Thomas Edison)
  • Güzellik görenin gözündedir. (Margaret Hungerford)

Koşul (Şart Cümlesi)

Bir olayın gerçekleşebilmesi için başka bir olayın varlığının gerektiğini bildiren cümlelere şart cümlesi denir. “-se, -sa; -ınca, -ince; -dıkça, -dikçe gibi eklerle; mı, mi edatıyla ve üzere sözcüğüyle yapılır.”

  • Yarın hava güzel olursa dışarıya çıkarsın.
  • Param yeterse kitap alacağım.
  • Ödevini yaparsan gezmeye gideriz.
  • İşim erken biterse eve gideceğim.
  • Bilet bulursam tiyatroya gideceğim.

Neden – Sonuç Cümlesi

Eylemin niçin yapıldığını(gerekçesini) ve sonucunda ne olduğunu bildiren cümlelere neden – sonuç cümlesi denir. “için; -dan, -den; diye” ile yapılır. Niçin sorusuyla bulunabilir.

  • Hastalandığı için okula gelemedi.
  • Cevabını bilmediği için soruyu boş bıraktı.
  • Korktuğu için şu sevimli köpeğe yaklaşamıyor.
  • Bilmediğinden yanlış yaptı.
  • Uyanamadığından derse geç kalmış.
  • Yalan söyledi diye işten attılar.

Tanım Cümlesi

Bir kavramı belirgin özellikleriyle anlatan, tarif eden cümlelere tanım cümlesi denir.

  • Kitap, en iyi dosttur.
  • Müzik, duyguların notalarla ifadesidir.
  • Sanat, düşünceyi anlamlı kılma çabasıdır.
  • Dostluk, birlikte başlayıp birlikte bitirmektir.

Karşılaştırma Cümlesi

Birden fazla nesneyi benzer veya farklı yönlerden kıyaslayan cümleye karşılaştırma cümlesi denir. “en, daha” sözcükleri kullanılır.

  • Açelya, en sevdiğim çiçektir.
  • Gökyüzü bugün daha mavi görünüyor.
  • Arkadaşım o zaman da çalışkandı.

Nesnel (Objektif) Yargı Bildiren Cümle

Doğruluğu ya da yanlışlığı ispatlanabilen, kişiden kişiye değişmeyen tarafsız yargı bildiren cümlelere  nesnel yargılı cümle denir. Gözlem ve deneye dayalı olduğu için herkesçe aynıdır.

  • İstanbul Türkiye’nin en kalabalık şehridir.
  • Türkiye’de en yüksek sıcaklık yazın olur.
  • Sınıfımızda şu an yirmi beş öğrenci var.
  • Oyundaki olaylar Ankara’da geçiyor.
  • Yazar romanlarındaki kahramanları çoğunlukla kadınlardan seçmiş.

Öznel (Subjektif) Yargı Bildiren Cümle

Doğruluğu ya da yanlışlığı ispatlanamayan, kişiden kişiye değişen yargı bildiren cümlelere öznel yargılı cümle denir.

  • Yaz en sevdiğim mevsimdir.
  • Dün izlediğim tiyatro çok güzeldi.
  • Bu kitap beni çok etkiledi.
  • İstanbul, Türkiye’nin en güzel şehri.
  • Bu sanatçının sesine bayılıyorum.

Benzetme Cümlesi

Bir varlığın başka bir varlığın özellikleriyle anlatıldığı cümlelere benzetme cümlesi denir.

  • Pamuk gibi ellerin var.
  • Elma gibi yanakları var.
  • Davetsiz misafir gibi ortada kaldı.

Dolaylı Anlatım

Bir kişiye ait sözlerin, yazıların ikinci kişinin ağzından yeniden ifade edilmesini dolaylı anlatım denir.

  • Öğretmenimiz çok ders çalışmamız gerektiğini söyledi.
  • Mektubunda üç ay sonra döneceğini yazmış.
  • Konunun son bölümlerini anlayamadığını söyledi.
5/5 (2)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

fiil-catisi-kpss-konu-anlatimi

Fiil Çatısı

Bir cümlede , fiilin nesne alıp alamamasına veya öznenin , fiilde bahsedilen işle ilgili olarak gösterdiği özelliğe fiil çatısı denir. Paylaşmak Güzeldir :)