Anasayfa » Türkçe » İsim (Ad)
sozcuk-turleri-isim
İsim (Ad)

İsim (Ad)

Türkçe’de kelimeler işlevleri yönünden çeşitli bölümlere ayrılırlar. Bu dersimizde bu bölümlerden ilki olan isim (ad) konusuna değineceğiz.

Canlı, cansız bütün varlıkları, kavramları tanıtmaya yarayan kelimelere isim denir.

Örnek:
Ağaç, su, ev, İstanbul, Kuveyt, Anadolu, Enver, Karadeniz, koşu, gidiş vb.

isim-cesitleri-grafik

İsim Çeşitleri

İsimler çeşitli yönlerden sınıflara ayrılırlar.

Varlıkların Verilişine Göre İsimler

  1. Özel İsim: Dünyada tek olan, diğer varlıklar içinde tıpa tıp bir benzeri olmayan varlıklara verilen isimlerdir. Örnek: Atatürk, Türkiye, Merkür, İstanbul, Tekir, Japonlar, İslamiyet, Küçük Ağa, Türk Dil Kurumu…
  2. Cins İsim: Aynı cinsten, aynı türden olan varlıkların ortak isimleridir. Örneğin şekilleri, renkleri, boyutları farklı bile olsa yazma işine yarayan cisimlere kalem denir. Örnek: kalem, ağaç, insan, ev, çocuk, sevgi, hüzün, korku, heyecan…

Maddelerine Göre İsimler

  1. Somut isim :Türkçede bazı sözcükler beş duyumuzun (görme, dokunma, işitme, koklama, tatma)“herhangi birisi ile” algılanabilen varlıkları karşılar. Böyle sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir. Örnek, Kalem, ağaç, sıcak, hava, Mehmet, su, toprak, yeşil…
  2. Soyut isim : Türkçe sözcüklerin bazısı da beş duyumuzun “herhangi birisi ile” algılayamadığımız varlıkları karşılar. Böyle sözcüklere soyut anlamlı sözcükler denir. Bunların varlığınıaklımız ve hislerimizle algılayabiliriz. Örnek: Allah, sevgi, neşe, hüzün, cesaret, güzellik, barış, korku, iyilik, şüphe

Varlıkların Sayısına Göre İsimler

  1. Tekil isim : Bir tek varlığı veya kavramı karşılayan isimlerdir. Örnek: çocuk, ağaç, ev, çiçek, kır, insan…
  2. Çoğul isim :Tekil isimlere –ler, -lar çoğul eki getirerek onları çoğul isim yaparız. Örnek: çocuklar,
    ağaçlar, evler, çiçekler, insanlar…
  3. Topluluk ismi : Yapı itibarıyla tekil gibi görünen fakat anlamca birden fazla kavramı ifade eden isimlerdir.
    Örnek: ordu, sürü, orman, sınıf, millet…

İsimlerde Küçültme

İsimlerde küçültme şu eklerle yapılır.

  • -cık: mehmetçik, adacık, kedicik
  • -cağız: adamcağız, çocukcağız, kadıncağız
  • -ce: büyükçe, irice, dostça
  • -()msi: mavimsi, ekşimsi
  • -()mtrak: ekşimtrak, mavimtrak

İsim Tamlamaları

  1. Belirtili İsim Tamlaması : İsim tamlamasının her iki ögesinin de tamlama eklerine aldığı tamlamalardır.
    Tamlayan eki Tamlanan eki
    -ın, -in, -un, -ün -ı, -i, -u, -ü

    Örnek : Kapının kolu, İstanbul’un tarihi, evin bahçesi, sınıfın panosu…

  2. Belirtisiz İsim Tamlaması : Sadece tamlananın ek aldığı isim tamlamalarıdır.
    Tamlayan eki Tamlanan eki
    Ek almaz -ı, -i, -u, -ü

    Örnek : Güneş gözlüğü, Amasya elması, Türkçe öğretmeni, el emeği, göz nuru…

  3. Takısız İsim Tamlaması :Tamlayanın da tamlananın da tamlama eklerini almadığıisim tamlamalarıdır.
    Tamlayan eki Tamlanan eki
    Ek almaz Ek almaz

    Örnek : Çelik kasa, kağıt mendil, taş duvar, tahta kaşık, naylon torba…(neden yapıldığı)
    Kurt adam, sırma saç, kömür göz, kiraz dudak, elma yanak…(benzetme)

  4. Zincirleme İsim Tamlaması :İkiden daha fazla ismin birbirini tamlamasıyla oluşan isim tamlamalarıdır.
    Çınar ağacının gölgesi, tahta kapının kenarı, taş duvarın üstü…

İsimler konusu ile ilgili hazırladığımız testleri çözerek konuyu daha da pekiştirebilirsiniz.

5/5 (1)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

fiil-catisi-kpss-konu-anlatimi

Fiil Çatısı

Bir cümlede , fiilin nesne alıp alamamasına veya öznenin , fiilde bahsedilen işle ilgili olarak gösterdiği özelliğe fiil çatısı denir. Paylaşmak Güzeldir :)