Anasayfa » Tarih » Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi – XVIII. YY
osmanli-devleti-gerileme-donemi
Osmanlı Devleti Duraklama ve Gerileme Dönemi

Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi – XVIII. YY

Duraklama dönemi içinde yer alan XVII. yy ıslahatları ,ülke sorunlarını çözememiştir.Siyasi,askeri vb alanlarda devletin problemleri artarak devam etmiştir.Osmanlı Devleti XVIII. yy da batının üstünlüğünü kabul etmiştir.

III. Ahmet Dönemi

Lale Devri (1718 – 1730) dönemi olarak bilinen yenilikçi dönem III. Ahmet zamanında yaşanmıştır.Lal devri yeniliklerinde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa etkili olmuştur.Bu dönemde yapılan yenilikler şunlardır.

  • İlk kez geçici elçilikler kurulmuştur.(Viyana ve Paris)
  • 28 Mehmet Çelebinin oğlu Sait Çelebi ve İbrahim Müteferrika Şeyhülislam’dan matbaa izni almıştır.Müslüman kişiler ,ilk özel Osmanlı matbaasını Lale Dveri’nde açmıştır.Matbaa da basılan ilk eser  Vankulu Lügatı dır.Yazarı Nani Mehmet Efendi’dir.
  • Yeniçeri ocağından seçilen kişilerle Tulumbacılar ocağı adında bir itfaiye örgütü kurulmuştur.
  • İlk defa Çiçek Aşısı kullanılmıştır.
  • Çini süslemeciliği ve minyatür sanatı gelişmiştir.Dönemin ünlü minyatür sanatçısı Levni dir.
  • Tercüme kurulu oluşturulmuş Doğu ve Batı eserleri Türkçe’ye çevrilmiştir.
  • Batı tarzı mimariyle örnek Barok-Rokoko tipinde eserler yapılmıştır
  • Kumaş ve kağıt fabrikaları kurulmuş , kütüphaneler açılmıştır.

Lale Devri Patrona Halil isyanı ile sona ermiş , Sadrazam damat İbrahim Paşa öldürülmüş III. Ahmet tahttan indirilmiştir.

Şeyhülislam Abdullah Efendi,matbaanın kullanımına ilişkin fetvayı “Kur’an-ı Kerim dışındaki eserlerin basılması şartıyla” vermiştir.

 I. Mahmut Dönemi (1730 – 1754)

Avrupa’dan getirilen Humbaracı Ahmet Paşa öncülüğünde yapılan askeri reformlar ile Topçu ve Humbaracı Ocakları ıslah edilmiştir.

  • Ordu takım,bölük,tabur ve alay esasına göre yeniden düzenlenmiştir.
  • Osmanlı Devleti’nin batı tarzında ilk okulu olan “Hendesehane” açılmıştır.
  • Fransaya verilen kapütülasyonlar sürekli hale getirilmiştir.

III. Mustafa Dönemi (1757 – 1774)

Bu dönemin yenilik hareketlerinde Macar asıllı bir Fransız olan “Baron De Tott” etkili olmuştur.Askeri reformlarda danışman olarak faydalanılmıştır.

  • Mühendishane-i Bahr-i Hümayun (Deniz Mühendishanesi) kurulmuştur.
  • Sürat Topçuları Birliği kurulmuştur.

I. Abdülhamit Dönemi (1774 – 1789)

  • Avrupa’dan getirilen hocalarla askeri okullarda ders verilmiştir.
  • İstihkam birlikleri oluşturularak savunma kuvvetlendirilmiştir.
  • Erham usulü ile ilk kez iç borç alınmıştır.
  • Ulufe alım satımı yasaklandı.Yeniçeri sayımı yapıldı.
  • Cülus bahşişi kaldırılmıştır.

III. Selim Dönemi (1789 – 1807)

Nizam-Cedit (Yeni Düzen) denilen yenilik hareketlerini başlatmıştır.

  • III. Selim yeniçeri ocağına alternatif olarak Nizam-ı Cedit Ordusunu kurmuştur.Avrupa tarzına uygun olarak kurulan ilk askeri birliktir. Tek tip kıyafet uygulaması getirilmiştir.Eğitim vermek için Selimiye ve Levent Kışlaları kuruldu.
  • Nizam-Cedit ordusunun ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile İrad-ı Cedit adıyla yeni bri hazine kurulmuştur.Çoklu hazine sistemine geçilmiştir.
  • Osmanlı Devleti’nde ilk sürekli elçilikler açılmıştır.
  • Mühendishane-i Berr-i Hümayun (Kara Mühendishanesi)  açılmıştır.
  • İlk devlet matbaası (Matbaayı Amire) açıldı.
  • Ülke sorunları ve çözüm yolları üzerine görüş bildirmek için bir danışma meclisi olan Meşveret Meclisi uzun bir aradan sonra tekrar toplanmıştır.
  • Yerli malı kullanımı özendirilmiştir.
  • Askeri okullarda Fransızca yabancı dil olarak okutulmuştur

Kabakçı Mustafa İsyanı ile III. Selim tahttan indirilerek öldürülmüş ve yerine IV. Selim geçirilmiştir.

Avrupa’da ilk sürekli elçilik Londra’ya açılmıştır. Londra’ya gönderilen ilk Osmanlı büyük elçisi Yusuf Agah Efendi’dir. Elçilikler daha sonra Paris,Viyana,Berlin’de açılmıştır.

XVIII.  Yüzyıl Islahatlarının Genel Özellikleri

  • İlk kez Batı üstünlüğü kabul edilmiştir.
  • Bilim,teknik, kültür, askerlik ve ekonomi alanında yenilikler yapılmıştır.
  • Islahatlar çıkarları zedelenen kesimler tarafından engellenmiş özellikle ulema ve yeniçeriler ıslahatlar önünde engel teşkil etmiştir.
XVIII. Yüzyıldaki Padişahlar 3. Ahmet 1.Mahmut 3. Mustafa 1. Abdülhamit 3.Selim şeklinde kodlanabilir.
XVIII. Yüzyıldaki Siyasi Gelişmeler
Prut Savaşı ve Antlaşması (1711) Sadrazam baltacı Mehmet Paşa ,Prut Nehri kıyılarında Rus ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmış imzalanan Prut Antlaşması sonucunda daha önce İstanbul Antlaşması ile Rusya’ya verilen topraklar geri alınmıştır.
Osmanlı – Venedik – Avusturya Savaşları ve Pasarofça Antlaşması (1718) Osmanlı Devleti mağlup olduğu savaşların ardından imzaladığı Pasarofça Antlaşması ile Batılı devletlere karşı barış uygulamaya başlamıştır.
Osmanlı – İran Savaşı ve Ahmet Paşa Antlaşması (1732) I. Mahmut zamanında imzalanan Ahmet Paşa Antlaşması ile İran bazı topraklarını Osmanlı Devleti’ne bırakmıştır.
Osmanlı – Avusturya – Rus Savaşı (1739) Osmanlı Devleti her iki devlete karşı başarılı olmuştur.Yapılan Belgrad Antlaşması XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin imzaladığı son kazançlı antlaşmadır.Savaştaki arabulucuk rolünden dolayı Fransa’ya verilen kapütülasyonlar sürekli hale getirilmiştir.(1740) Belgrad Antlaşması Osmanlı Devleti’nin kaybettiği bir toprağı geri aldığı son antlaşmadır.
Osmanlı – Rus Savaşı ve Küçük Kaynarca Antlaşması (1774) Savaş sırasında ilk kez bir Rus donanması Akdeniz’e girmiş ve Çeşmede Osmanlı donanmasını yakmıştır.Karadeniz’de ki Türk egemenliği sona ermiştir.Osmanlı Devleti ilk kez bir devlete savaş tazminatı ödemiştir.Kırım bağımsız olmuştur.

Osmanlı Devleti Rusya’ya ilk kez kapütülasyon vermiştir.

Osmanlı uyruğundaki Ortodoksların koruyuculığu Rusya’ya geçmiştir.

Osmanlı – Avusturya – Rus savaşı Ziştovi ve Yaş Antlaşması 1789’da Fransız İhtilali’nşn yaşanması çok uluslu Avusturaya’yı korkutmuş ve Avusturya Ziştovi Antlaşması ile savaşa atıldığı yerleri geri vererek savaşı sonlandırmıştır.Rusya ile imzalanan Yaş Antlaşması (1792) ile Osmanlı Devleti Kırım’ın Rusya’ya ait olduğunu kabul etmiştir.
Fransa’nın Mısır’ı İşgali (1798) Akdeniz’de üs elde etmek ve ticari alanda güç elde etmek isteyen Fransa Mısır’ı işgal etmiş bu işgal karşısında çıkarları zedelenen Rusya ve İngiltere Osmanlı Devleti yanında yer almıştır.Rus donanması boğazlardan geçerek Akdeniz’e inmiş , İngiliz donanması ise Mısır’da bulunan Fransız donanmasını yakmıştır.Bu gelişmeler üzerine Fransa barış istemek zorunda kalmış ,Osmanlı Devleti ile El-Ariş Antlaşması’nı imzalayarak (1801) Mısır’dan çekilmiştir.

İlgili Görseller

Yukarıdaki görselleri orijinal boyutu ile kaydetmek için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

  Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi Islahatları Özellikleri ( 118 kez indirildi)

  II. Mustafa Dönemi ( 92 kez indirildi)

  III. Ahmet Dönemi ( 87 kez indirildi)

  I. Mahmut Dönemi ( 80 kez indirildi)

  III. Selim Dönemi ( 99 kez indirildi)

  I. Abdülhamit Dönemi ( 90 kez indirildi)

5/5 (1)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

6 Yorum - "Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi – XVIII. YY"

Bildir
avatar
Lütfi Mert TOSUN
Ziyaretçi
Lütfi Mert TOSUN

3.cü Selimin tahttan indirilmesine neden olan isyan kabakçı halil yazmışsınız kabakçı mustafa olacak bilgi yanlışlığı olabilir.

aysegül
Ziyaretçi
aysegül

elinize sağlık cidden harika…

Elif
Ziyaretçi

Elinize sağlık çok güzel bir anlatım olmuş.

wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

soguk-savas-donemi-featured-image

Soğuk Savaş Dönemi (1945-1960)

Dünya Savaşından sonra başlayan ve aktif olarak 1960’lara kadar süren döneme “Soğuk Savaş Dönemi” denir. Paylaşmak Güzeldir :)