Anasayfa » Türkçe » Sözcüklerde Anlam İlişkileri
sozcukte-anlam
Sözcükte Anlam

Sözcüklerde Anlam İlişkileri

Sözcüklerde anlam ilişkileri ile Türkçe dersimize devam ediyoruz.

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Yazılışları ve okunuşları farklı, anlamları aynı olan sözcüklere eş anlamlı sözcükler denir.
Örnek : İsim = Ad ,Sene = yıl , Yasa = Kanun ,Eser = Yapıt , Güz = Sonbahar , İstiklal = Bağımsızlık ,Cevap = Yanıt,

  • Güz mevsiminde ağaçlar yapraklarını döküyor.
  • Buranın sonbahar yağmurları meşhurdur.
  • Yasalara uymamız gerekir.
  • Hakkımızı savunabilmek için kanunları bilmeliyiz.
  • Son eserinde güncel olayları anlatır.
  • Yapıtlarında oldukça sade bir dil kullanır.
Eş anlamlı sözcüklerin aynı cümlede kullanılması anlatım bozukluğuna neden olur.
  • Yemek yemediğinden çok zayıf ve sıska oldu.
  • Arkadaşımı bugün çok neşeli ve şen görüyorum.
  • Cevap ve yanıt hakkını kullanmak istemiyor.
Yakın anlamlı kelimeler eş anlamlı değildir.
  • Bayramlarda eşi dostu ziyaret etmeliyiz.
  • Olayları yalan yanlış anlatıyor.
  • Ödevini doğru dürüst yaramamış.

Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler

Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan sözcüklere eş sesli sözcükler denir. Zihnimizde en az iki gerçek anlam çağrıştırır.
Örnek : Sol= Solmak fiili – Yön, sağ karşıtı , El= Organ – Yabancı , Yüz= surat, sima – Yüzmek fiili – 100, rakam

  • Gülünce yüzünde güller açardı.
  • Kendi eliyle onu teslim etmişti ellere.
İnceltme işareti (^) ile birbirinden ayrılan kelimeler sesteş değildir.
  • Adet= Sayı , Âdet= Gelenek örf
  • Kar= Hava olayı, Kâr= Kazanç
  • Hala= Babamızın kız kardeşi ,Hâlâ= Henüz, şimdilik

Zıt (Karşıt) Anlamlı Sözcükler

Aralarında bir ilgi bulunduğu halde anlamca birbiriyle çelişen, birbirinin karşıtı olan sözcüklere zıt  anlamlı sözcükler denir. Her sözcüğün karşıtı yoktur.
Örnek : Pahalıx Ucuz ,Siyah x Beyaz , Uzak x Yakın , Ak x Kara , Acemi x Usta ,Cimri x Cömert

Bir sözcüğün olumsuzu o sözcüğün zıddı (karşıtı) demek değildir.

Genel (Kapsamlı) – Özel (Dar) Anlam

Bazısözcükler kavramlarıveya varlıklarıtoplu olarak içine alır, yani kapsar. Bu sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
Bazı sözcükler de kavramları veya varlıkları toplu olarak içine almaz, bir varlığın veya kavramın içinde yer alır. Bu sözcüklere de özel anlamlı sözcükler denir.
Örnek : Güvercin -> Kuş -> Hayvan -> Canlı -> Varlık  (Özelden Genele)

Yansıma

Doğada canlı veya cansız varlıkların çıkardıkları seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcüklere yansıma denir.
Örnek :  Kalemin kırılırken çıkardığı çat sesi, Hayvanların çıkardığı me, miyav, hav hav gibi sesler.

  • Bahçedeki köpek bütün gece havladı.
  • Şelalenin şırıltısı ormanın içine kadar yayılıyordu.
  • Duyulan tek ses yaprakların hışırtısıydı.
  • Kedinin acı miyavlaması ile uyandı.

İkileme

Anlatıma çekicilik kazandırmak, anlamı güçlendirmek amacıyla çeşitli sözcüklerin art arda kullanılmasıyla oluşan söz öbeklerine ikileme denir.

İkilemeler her zaman ayrı yazılır. İkilemeyi oluşturan sözcüklerin arasına noktalama işaretleri konmaz.

İkileme Çeşitleri

  • Aynı Sözcüğün Tekrarı İle
    • Arkadaşınla güzel güzel oyna.
    • Biriktirdiğin parayı azar azar harca.
    • Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden
    • Git güle güle uğurlar olsun.
  • Yakın Anlamlı Sözcükler İle
    • Yalan yanlış bilgileri sil artık kafandan.
    • Derslerine doğru dürüst çalış.
    • Eş dost herkes oradaydı.
  • Karşıt Anlamlı Sözcükler İle
    • Konuyu az çok o da benim kadar biliyor.
    • Onunla aşağı yukarı on yıl önce tanıştık.
    • İyi kötü geçinip gidiyoruz.
  • Biri Anlamlı Diğeri Anlamsız Sözcükler İle
    • Ufak tefek bir çocuk içeri girdi.
    • Hesap mesap bilmez o adam.
    • Hayatın eğri büğrü yollarında ilerliyorum.
    • Üzerinde eski püskü bir elbise vardı.
  • Her İkisi de Anlamsız Sözler İle
    • Mırın kırın etme de olanları anlat.
    • Şu ıvır zıvır eşyaları çöpe atın.
    • Abuk subuk sözlerle herkesi çileden çıkardı.
    • Sana kaç kere abur cubur yeme dedim.
  • Yansıma Olan Sözcükler İle
    • Aralarında fısıl fısıl konuşuyorlar.
    • Minik dere şırıl şırıl akıyordu.
    • Bütün gece horul horul uyudu.
    • Vur davula güm güm gümlesin.

Konu ile ilgili hazırladığımız testleri çözmek için aşağıdaki bağlantılara tıklayabilirsiniz.

5/5 (2)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

fiil-catisi-kpss-konu-anlatimi

Fiil Çatısı

Bir cümlede , fiilin nesne alıp alamamasına veya öznenin , fiilde bahsedilen işle ilgili olarak gösterdiği özelliğe fiil çatısı denir. Paylaşmak Güzeldir :)