Anasayfa » Türkçe » Sözcükte Anlam
sozcukte-anlam
Sözcükte Anlam

Sözcükte Anlam

Sözcük anlamlı ya da anlamsız ses birlikleridir. Sözcüklerin, nesnelerin ve olguların düşüncemizde oluşturduğu izlenimlere anlam denir.

Gerçek (Sözlük) Anlam

Söylendiği zaman zihnimizde (aklımızda) oluşturduğu ilk anlama, temel anlamına gerçek anlam denir.
Günlük hayatta en çok kullanılan anlamıdır.
“Soğuk” sözcüğünün aklımıza gelen ilk anlamı; ısısı düşük olan, sıcak olmayandır. “Bu sokağın çeşmelerinden soğuk sular akardı.”
“İnce” sözcüğünün aklımıza gelen ilk anlamı; dar olan, kalınlığı az olandır. “Üzerinde ince bir gömlek vardı.”

  • Elindeki kağıtları masanın üzerine bıraktı.
  • Çocuk ağır çantayı kaldıramadı.
  • Evin camlarını kırmışlar.
  • Bahçedeki kuru otları yakmışlar.
  • Top oynarken okulun camını kırmışlar.
  • Bu karanlıkta dolaşmaktansa evde otururum.
  • Terliyken soğuk bir şey içme.

Mecaz (Değişmece) Anlam

Sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazanmış olduğu yeni anlama mecaz anlam denir.

  • Söylediklerimizin soğuk karşılanmasına üzüldüm.
  • Yaşlı kadına yer vermen ince bir davranış.
  • Dağın ardından iki el silah sesi geldi.
  • Çocuğu ağır işlerde çalıştırmayın.
  • Beni kırma, birlikte oynayalım.
  • Sınavda yüksek not almazsam yandım.
  • Ne olur beni kırma, tiyatroya birlikte gidelim.
  • Bu karanlık işlerin hesabını sorarlar bir gün
  • Geçmişi karanlık bu adama pek güvenmiyorum.
İnsan veya başka bir varlığa ait bir özellik diğer varlıklara verilirse buna yan anlam veya yakıştırmaca denir. Şıklarda yan anlam yoksa mecaz kabul edilir.
Örnek : Kapının kolu  , Arabanın torpido gözü ,Ayakkabının burnu ,Uçağın kanadı

Somut Anlam

Türkçede bazı sözcükler beş duyumuzun (görme, dokunma, işitme, koklama, tatma)“herhangi birisi ile”
algılanabilen varlıkları karşılar. Böyle sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
Örnek : Kitap, ağaç, soğuk, hava, Emine, su, mavi, taş…

Soyut Anlam

Türkçe sözcüklerin bazısıda beş duyumuzun “herhangi birisi ile” algılayamadığımız varlıkları karşılar.
Böyle sözcüklere soyut anlamlı sözcükler denir. Bunların varlığını aklımız ve hislerimizle algılayabiliriz.
Örnek : Allah, rüya, sevgi, neşe, hüzün, korku, iyilik, şüphe, cesaret, güzellik, barış, düşünmek…

Bazı somut anlamlı kelimeler kullanıldıkları cümleye göre soyut; soyut anlamlılar da somut anlam kazanabilirler.
“Yol” sözcüğü somut olduğu halde “Bu işi yapmanın bir yolu olmalı.” örneğinde soyut anlam taşır.
“Sevgi” sözcüğü soyut olduğu halde “Sevgi en sevdiğim arkadaşımdır.” Cümlesinde somut anlam kazanmıştır.

Dolaylama

Bir sözcükle anlatılabilecek bir kavramın birden fazla sözcükle anlatılmasına dolaylamadenir.

  • Ulu önder dünyaca sevilen bir kişiydi.
  • Bu korkunç ses ormanlar kralı naait olmalı.
  • Bu sene bacasız sanayiden çok para kazandık.
  • Atatürk’ün hayatı beyaz perdeye aktarıldı.
  • Zonguldak’ın geçim kaynağı kara elmastır.
  • Yavru vatanda güzel bir tatil yaptık.
  • Çukurova’da beyaz altına rağbet çok.
  • Bizim takım yeni bir file bekçisi aldı.

Terim Anlam

Bir bilim veya sanat dalıyla ilgili özel bir kavramı ifade eden sözcüklere terim anlamlı sözcükler denir.

  • Matematik: Üçgen, denklem, kesir…
  • Fen: Hücre, çekirdek, kuvvet…
  • Dil Bilgisi: Yüklem, virgül, sıfat…
  • Coğrafya: Dağ, enlem, ekvator…
  • Edebiyat: Roman, uyak, dize…
  • Müzik: Nota, porte, sol anahtarı…
  • Tiyatro: Perde, sufle, sahne…

Konu ile ilgili hazırladığımız testlere aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

5/5 (3)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

fiil-catisi-kpss-konu-anlatimi

Fiil Çatısı

Bir cümlede , fiilin nesne alıp alamamasına veya öznenin , fiilde bahsedilen işle ilgili olarak gösterdiği özelliğe fiil çatısı denir. Paylaşmak Güzeldir :)