Anasayfa » Coğrafya » Türkiye’de Nüfus
turkiyede-nufus
Türkiye'de Nüfus

Türkiye’de Nüfus

Sınırları belli bir alanda yaşayan insan topluluğuna nüfus denir.Nüfus demografi terimi ile ifade edilir.Nüfusun nitelik ve niceliğini öğrenmek ve demografik planlama yapmak için nüfus sayımları yapılır.Türklerde ilk nüfus sayımı II. Mahmut Döneminde (1831) yapılmıştır.Bu dönemdeki nüfus sayımın amacı askere olabilecek erkek sayısını öğrenmek ve vergi verenleri belirlemektir.

Türkiye’de ise ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır.Bu tarihten sonra periyodik olarak düzenli nüfus sayımları yapılmıştır.Ülkemizde nüfus sayımları TUİK,MERNİS sistemi ile yapılmaktadır.

Cumhuriyet döneminde ilk nüfus sayımından günümüze kadar yapılan sayımlarda ülke nüfusu sürekli artmıştır.Ama nüfus artış hızı zaman zaman azalmış genel olarak 1927’den günümüze kadar nüfus değişimi şu şekilde olmuştur :

  • Nüfus sürekli artmıştır. (Beslenme ve sağlık koşullarının iyileşmesi)
  • Nüfusumuzun en az arttığı dönem 1940 – 1945 yılları arasıdır. (II. Dünya savaşının etkileri)
  • 1935 – 40 yılları arası beklenenden çok arttı. (Hatay’ın Anavatana katılması)
  • En çok nüfus artışı 1955 – 60 arasıdır.(Büyük savaşların bitmesi,Devletin teşvik etmesi,salgın hastalıkların önüne geçilmesi,evlilik ve doğum oranı arttı. )
  • 1960 – 65 arasında nüfus artışında azalma oldu.(İşçi göçleri)
  • Şehir nüfusu sürekli arttı,köy nüfusu azaldı.(İç göçle aldı)
  • Okur – yazar oranı sürekli arttı.
  • Çalışanların sektörlere dağılımı değişti.(Tarımdan,Hizmet ve sanayiye kaydı)
  • Kadının iş hayatına katılma oranı arttı.(Doğum oranı düştü)
  • Evlenme yaşı ortalaması arttı.(Evlilik başına çocuk sayısı azaldı)
  • 1985’ten sonra nüfus artış hızımız sürekli azalmaktadır.Bunun sonucunda doğum oranı düşmüş yaşlı nüfus oranı artmaya başlamıştır.
Günümüzde nüfus artış hızını arttırmaya yönelik politikalar uygulanmaktadır.Bu gerekçeyle çok çocuklu ailelere , fazla doğum izni,vergi indirimi,çocuk yardımı ,iş olanağı tanıma gibi devlet teşvikleri yapılır.

Nüfus artışının olumlu sonuçları

  1. Genç iş gücü artar.
  2. Devletin vergi geliri artar.
  3. Ucuz iş gücü ortaya çıkar.
  4. İç ticaret canlanır.
  5. Yeni meslekler ve iş alanları doğar.
  6. İhracat artar. Tasarruf artar.
  7. Askeri güç artar.

Nüfus artışının olumsuz sonuçları

  1. İşsizlik artar. Demografik yatırımlar artar.
  2. Kişilere göre milli gelir azalır.
  3. Köyden kente göç yaşanır.
  4. Göç sonunda şehirde sorunlar artar.
  5. Doğal kaynak kullanımı artar.
  6. Kalkınma hızı yavaşlar.
  7. Tasarruf azalır.

Türkiye’de nüfusun dağılışını şunlar etkiler ;

Aktif Nüfus : Çalışma çağında olan ve herhangi bir işte çalışan nüfustur.Ülkemizde aktif nüfus potansiyeli fazladır.

Pasif (Bağımlı) Nüfus : Çalışamayacak durumda olan nüfustur.Genellikle 15 yaş altı çocuklar,65 yaş üstü yaşlılar,yatalak hastalar,akıl hastaları,öğrenciler ve tutuklular pasif nüfustur.

Kaba İşçgücü : Okur yazar oranı düşük ve belli bir uzmnalık alanı olmayan insanlar grubudur.Ne iş olsa yaparım mantığı vardır.Türkiye’de oldukça fazladır.

Kalifiye İşgücü : Okur yazar oranı yüksek ve belli bir alanda uzmanlamış insanlar grubue dur.Kalifiye işgücünün artması gelişmişliğin sembolüdür.Ülkemizde kalifiye işgücünü arttırmaya yönelik MEB, üniversiteler,HEMMeslek toplulukları çalışma yapar.

Nüfus Yoğunluğu

Bir kilometrekareye düşüne insan sayısıdır.Genel anlamı ile alan dar nüfus çok ise yoğunluk fazla olur.Alan geniş nüfus az ise yoğunluk azdır.

aritmetik-yogunluk-formul

Aritmetik Yoğunluk

Aritmetik Yoğunluk : Günümüzde Türkiyenin aritmetik yoğunluğu 98 kişidir.Bölgeler göre sıralama şu şekildedir.Marmara -> Güneydoğu Anadolu -> Ege – > Akdeniz ->İç Anadolu ->Karadeniz ->Doğu Anadolu. Nüfus ypğunluğu en fazl il İstanbul (2666 kişi), en az ise Tunceli’dir (12 Kişi).

fizyolojik-yogunluk-formul

Fizyolojik Yoğunluk

Fizyolojik Yoğunluk : Nüfusun çok tarım alanlarının yetersiz olduğu yerlerde fizyolojik yoğunluk artar.en çok fizyolojik yoğunluk ; Marmara ->,Akdeniz,Ege ve Karadeniz’dedir.En az ise İç Anadolu Bölgesinde’dir. İstanbul,Rize,Giresun,Muğla gibi illerde fizyolojik yoğunluk çok, Konya , Şanlıurfa,Edirne,Erzurum,Karaman gibi illerimizde azdır.

tarimsal-yogunluk-formul

Tarımsal Yoğunluk

Tarımsal Yoğunluk : Tarım alanları dar (dağlık ve eğimli) ama tarımda çalışan saysı çok ise Tarımsal yoğunluk artacaktır.Tarımsal yoğunluk en fazla Karadeniz Bölgesindedir.En az İç Anadolu Bölgesi ve Güney Doğu Anadolu Bölgesindedir.Rize, Giresun, Artvin, Hakkari ,Kırklareli, Ağrı,Muğla gibi illerimizde fazladır. Konya, Şanlıurfa, Mardin, Karaman, Adana, Kırıkkale,İzmir, Sakarya’da azdır.

Türkiye Nüfusunun Genel Özellikleri

  • Ülkemizin nüfusu artmaya devam etmektedir.
  • Ülkemizin nüfus artış hızı azalmaya başlamıştır.
  • Kadın nüfusumuz erkek nüfustan fazladır. (Sebebi erkeklerin ağır işlerde daha çok yıpranması)
  • Yaşlı nüfus oranımız artmaya başlamaktadır. (Sağlık hizmetlerinin gelişmeye başlaması)
  • Ortalama yaşam süremiz 74 yıldır.Bu oran kadınlarda 76,erkeklerde72 yıldır.
  • Genç nüfus %24,9,orta yaşlı %67,6,yaşlı %7,5 tir.(0-14 yaşı genç ,15-64 orta yaşlı ,65 ve üzer yaşlı nüfus)
  • 1960 yılına kadar kadın nüfusumuz belirgin şekilde fazla iken günümüzde erkek nüfusu 0,1 puan öne geçmiştir.(1960 öncesi erkek nüfus askerlik süresinin uzun olması ve savaşlar nedeni ile kısa ömürlüdür.)
  • Göç veren illerde kadın,Göç alan illerde ise erkek nüfus fazladır.
  • Nüfusumuzun %95,7 si okur yazardır.Okur yazar oranı kadınlarda daha azdır.(Özellikle Doğu da) Bunun sebebi aile yapısı,dini gerekçeli baskılar ve geleneklerdir.
  • Nüfusumuzun ancak %6,1 i fakülte mezunudur.
  • Çalışan nüfusun iş kollarına dağılımı :Hizmet sektörü %49,4 ,Sanayi %26 ve Tarım %24,6 dır. Ya da diğer bir ifadeyle 3. faaliyet %49,4 , 2. faaliyet %26 ve 1. faaliyet  %24,6 dır.
  • Nüfusumuzun %78 i şehirlerde %22 si kırsal alanlarda yaşar.
  • Nüfusun yurt içinde dağılımı düzensizdir.(Yer şekilleri,iklim koşulları,Tarım,Sanayi)
  • Bağımlı nüfus oranı fazladır.(Genç dinamik ama işsiz)
  • Nüfusun en dengesiz olduğu bölge Marmara, En dengeli olduğu yer Egedir.
nufus-piramitleri

Nüfus Piramitleri

Nüfus piramiterine bakılarak ; Yaş grupları,Doğum oranı,Ölüm oranı,Toplam Nüfus,Gelişmişlik durumu örenilebilir. Nüfus yoğunluğu, Göçler, dağılışı ve Eğitim durumu öğrenilemez.

Not :  Nüfus piramitleri ülkelerin planlı kalkınma ve geleceğe dönük yatırımlarını görmesi açısından en önemli göstergedir.

 

 

5/5 (2)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

Türkiye’de Tarım

Ülkemizde tarımsal faaliyetler ekonomi içinde önemli bir pay oluşturur. Paylaşmak Güzeldir :)