Anasayfa » Coğrafya » Ülkemizde Madenler ve Enerji Kaynakları
turkiyede-madenler-ve-enerji-kaynaklari
Türkiye'de Madenler ve Enerji Kaynakları

Ülkemizde Madenler ve Enerji Kaynakları

Ülkemiz genel itibari ile genç oluşumlu bir ülke olduğundan maden çeşitliliği bakımından sengin bir ülkedir.Bir madenin işletilebilmesi için;

  • Madenin rezervi bol olmalıdır.
  • İşletilmeye sürekli açık olmalıdır.
  • Çıkarım maliyeti az olmalıdır.
  • Yer yüzüne yakın ve teknoloji yeterli olmalıdır.
  • Madenin kullanım alanı geniş olmalıdır.
  • Pazarlama olanakları fazla olmalıdır.
  • Taşıma maliyeti az olmalıdır.

Rezerv : Maden yatağındaki tahmini mineral miktarıdır.

Cevher : Mineralin taş ve toprakla karışık durumuna denir.

Tenör : Cevher içindeki saf metal oranına denir.

Ülkemizde madenlerin aranarak tespit edilmesi Maden Tetkik Arama Enstitüsü (MTA) tarafından yapılmaktadır.Madenin işletilmesi ve sermaye desteği ise Etibanak tarafından ya da özel sektör tarafından karşılanır.
Maden Çıkarılan Yer İşlenen Yer Yararları Özelliği
Demir
  • Divriği (Sivas) ,
  • Hekimhan,HasanÇelebi (Malatya),
  • Eymir,Edremit (Balıkesir),
  • Torbalı (İzmir),
  • K.MAraş,Adana,Hatay,Kayseri
  • Ereğli,
  • Karabük
  • ,İskenderun,
  • Kırıkkale
  • ,Sivas,
  • İzmir
Ağır sanayınin ham maddesidir.Bir çok alanda kullanılır. 1. sırada doğu Anadolu gelirr. rezervşn %70 i Sivasta bulunur.Türkiye dünyada 8. sıradadır.
Bakır
  • Ergani (D.Bakır),
  • Murgul (Artvin)
  • ,Küre (Kastamonu),
  • Çayeli(Rize),
  • Pötürge (Malatya),
  • Maden(Elazığ)
  • Samsun Karadeniz Bakır İşletmeleri
  • ,Murgul (Artvin),
  • Maden (Elazığ),
  • Ergani(D. Bakır)
Kullanım alanı geniştir.Elektrik ve elektronik sanayinde kullanılır. 1.sırada Karadeniz Bölgesi gelir.Türkiye dünyada 7. sıradadır.
Krom
  • Gulman-Palu(Elazığ),
  • Fethiye-Köyceğiz-Dalaman Havzası (Muğla),
  • Kütahya – Bursa arası
  • ,Aladağ Pozantı (Adana),
  • Kop Dağlar(Erzurum)
  • Antalya
  • Elazığ Ferro Krom tesislerinde
Metalurji sanayinde kullanılır. Ham madde olarak ihraç edilir.En fazla Doğu Anadolu Bölgesinden Çıkarılır.İhracatta birinciyiz.
Bor
  • Susurluk ve Bigadiç (Balıkesir),
  • Emet(Kütahya),
  • Seyitgazi (Esk.)
Bandırma ve Kırka’da ki boraks tesislerinde işlenir. Kullanım alanı geniştir. 1. sırada Marmara bölgesi gelir.Dünya rezervinin %77 si ülkemizdedir.Büyük kısmı ihraç edilir.
Kükürt Keçiborlu (Isparta) Keçiborlu Kükürt İşltemesi Kimya ,gübre barut ..
sanayinde
1. sırada Akdeniz Bölgesi gelir.Keçiborlu Kükürt İşletmesi 1996 yılında kapatılmıştır.
Volfram Bursa Uludağ yatakları Bursa Çelik ,kimya uzay araçları sanayinde kullanılır. 1.sırada Marmara bölgesi gelir.
Fosfat
  • Mazıdağı(Mardin),
  • Kilis,
  • Besni,Gölbaşı (Adıyaman)
Mazıdağı (Mardin) Fosfat fabrikasında işlenir. Gübre sanayinde kullanılır. 1.sıradaGüneyDoğu Anadolu Bölgesi gelir.
Tuz
  • Denizden ; Çamlatı Tuzlası(İzmir),
  • Gölden ; Tuz Gölü,Meke Tuzlası,
  • Kayatuzundan ; Çankırı,Kırşehir,Nevşehir,Kars,Erzurum
Çıkarıldığı yerlerde işlenir. Dericilik,Konservecilik
,Mandıracılık,
%68 i göllerden,%25 i denizlerden elde edilir.Geriye kalanı kaya tuzudur.
Mermer Afyon ,Marmara Adası,Bandırma,Bursa,Gemlik,Kırşehir ve Yozgat çevreleri İnşaat sektörü En fazla ve en kaliteli mermer Ege Bölgesinde çıkarılır.İhraç edilir.
Lüle Taşı Eskişehir ve çevresi Süs eşyası yapımı İç Anadolu Bölge’sinde çıkarılır.
Oltu Taşı Oltu (Erzurum) Süs eşyası yapımı Doğu Anadolu Bölge’sinde çıkarılır.
Manganez Artvin (Borçka),Ereğli (Zonguldak) Borçka (Artvin) Çelik sanayinde kullanılır. Dağınık yataklar halinde bulunur.
Civa Ödemiş ve Karaburun(izmir),Niğde ,Sarayönü (Konya) Ödemiş ve Karaburun (İzmir),Sarayönü (Konya) Termometre,boya ,kağıt ilaç sanayinde kullanılır. En fazla Ege bölgesinde bulunur.
Kurşun – Çinko Keban (Elazığ),Çayeli (Rize),Tirebolu (Giresun),Yahyalı (Kayseri) Keban’da Simli Kurşun İşletmesi Kimya,elektrik , askeri malzeme yapımında kullanılır. 1. sırada Doğu Anadoku Bölgesi gelir.%96 sı Keban’dan çıkarılır.
Zımpara Muğla,Aydın,Denizli;İzmir,Manisa İzmir Zımpara kağıdı,çimento sanayinde kullanılır. Ege Bölgesi 1. sıradadır.
Maden yönünden en zengin bölgemiz Doğu Anadolu Bölgesi -> Yukarı Fırat Bölümü -> Elazığı İli -> Maden İlçesi’dir. Bunun sebebi volkanik alanların burada yaygın olmasıdır.

Türkiye’de Enerji Kaynakları

Enerji Nerde Çıkarılır ? Nerde İşlenir ? Özellikleri
Linyit Yaygın olarak çıkarılır.Tavşanlı, Seyitömer,Tunçbilek, Değirmisaz (Kütahya), Soma (Manisa),Alpagut (Çorum) ,Elbistan (Maraş) ,Beypazarı (Ankara), Karlıova (Bingöl) ,Yatağan ,Gökova (Muğla) ,Çan (Çanakkale) ,Orhaneli (Bursa) Termik santraller linyit yataklarının
yanında kurulmuştur.En büyüğü
Afşin (Elbistan) dır.
3. jeolojik dönemin organik tortul kayasıdır.daha çok termik santrallerde kullanılır.Ülkemizde her bölgede bulunur. En yaygın Ege Bölgesinde’dir.
T.Kömürü Zonguldak – Ereğli ile Kastamonu , İnebolu arasındaki havzada çıkarılmaktadır. Ereğli , Karabük, İskenderun gibi demir
çelik fabrikalarında ,
Çatalağzı termik santralinde işlenir.
1. jeolojik dönemin organik kayasıdır.Dolayısı ile ülkemiz fakirdir.Rusyadan ithal ederiz.
Doğalgaz Petrol yataklarının çevresinde çıkarılır.Kırklareli (Hamitabat) ve Mardin (Çamurlu) , Düzce (Akçakoca) Hamitabat, Ambarlı,
OvaakçaTermik Santralleri
Üretimi azdır. Önemli kısmı ithal edilir.Ülkemizde elektrik üretiminde en çok kullanılan kaynaktır.
Petrol Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Batman, Diyarbakır,Siirt, Adıyaman’da çıkarılır. Batman , Aliağa(İzmir),
İpraş (İzmit),
Orta Anadolu (Kırıkkkale)
3, jeolojik zamanda oluşmuştur. Üretim tüketimi karşılamaz.Önemli kısmı ithal edilir.
Jeotermal Volkanik alanlar ve fat hatları üzerinde görülürü.Ege bölgesinde yaygındır. Sarayköy (Denizli),
Germencik (Aydın),
Salavatlı (Aydın) ,
Kızıldere (Denizli),
Tuzla (Çanakkale)
Magmaya yakın suların ısınarak yüzeye çıkması sonucu oluşur.
Güneş Enlem- Bulutluluk faktörüne bağlıdır.Akdeniz ve G.D. Anadolu elverişlidir.Karadeniz en az elverişlidir. İstanbul,
Konya,
Denizli,
Antalya,
Mersin,
Ş.urfa,
Adana
Elektrik üretiminde ,ısınnmada bazı elektronik aletlerde kullanılır.
Rüzgar Basınç farkıyla oluşur. İzmir,Manisa,
Muğla,Balıkesir,
ÇanakkaleAydın,
Hatay,Mersin,Osmaniye
Elektrik üretiminde kullanılır.
Nükleer Mihalıççık,Sivrihisar (Eskişehir) ,Gördes (Manisa),Koçarlı (Aydın) ,Eşme (Uşak) ,Ayvacık (Çanakkale) Santral olmadığı için henüz işlenememektedir.
Hidroelektrik Akarsu, Eğim – yükselti ,Akış hızı – Denge profili , Vadi genişliği gibi faktörlere bağlıdır. Akarsu üzerinde büyük barajlar,Potansiyel Doğu Anadolu , üretim Güneydoğu Anadolu Bölgesindedir. Potansiyel Çoruh , Üretim Fırat’ta çoktur. Rusya ve Norveç’ten sonra Avrupa’da 3. sıradadır. Elektirk üretimimizin %24’ü karşılanır.
  • Taş kömürü,linyit,petrol doğalgaz gibi fosil kökenli yakıtlar hava kirliliğine sebep oldukları gibi tükenebilir kaynaklardır.
  • Akarsu,jeotermal, güne ve rüzgar hava kirliliği yaratmadıkları gibi yenilenen kaynaklardır.
  • Jeotermal,taş kömürü, linyit,petrol ve doğal gazdan sağlanan enerji miktarı ilkim koşullarına bağlı olarak değişmezken , akarsu,rüzgar,ve güneşten sağlanan enerji miktarı değişir.
  • Jeotermal,güneş,rüzgar su gücü ile çalışan santraller kaynağından uzağa kurulamaz.
  • Petrol,doğalgaz,linyit ve taş kömürü ile çalışan santraller istenildiğinde kaynaktan uzağa kurulabilir.Türkiye’de linyit ve taşkömürü ile çalışan santraller kaynağına yakın kurulmuştur.
  • Türkiye petrol,doğalgaz ve taş kömür bakımından dışa bağlıdır.
  • Türkiye’de linyit rezervlerinin en fazla olduğu bölge Doğu Anadolu Bölgesi’dir. Ancak çıkarımın ve linyitle çalışan santrallerin en fazla olduğu bölge Ege Bölgesidir.
  • Linyit III. Jeolojik zamanda oluştuğu için Türkiye’de geniş alanlarda çıkarımı yapılmaktadır.
  • Doğalgaz büyük oranda Rusya Federasyonu, Azerbaycan ve İran’dan ithal edilmektedir (Boru İle). Bunun dışında Cezayir,Fas Tunus gibi ülkelerden sıvılaştırılmış olarak da alınır. (Tanker)
  • Kırklareli (Hamitabat) ,Bursa (Ovacık),İstanbul (Ambarlı) termik santrallerinden doğalgaz ile elektrik üretimi yapılır.
  • Türkiyenin toplam elektrik üretiminin &73 ‘ü termik santrallerden sağlanmaktadır. (En fazla doğalgaz)
  • Linyitle çalışan önemli termik santrallerimiz şunlardır ;
    • Afşin – Elbistan (Maraş) – En büyük
    • Soma  (Manisa)
    • Seyitömer – Tunçbike (Kütahya)
    • Çayırhan (Ankara)
    • Yatağan – Gökova (Muğla)
  • Türkiyede üretilen ve dışardan ithal edilen ham petrol rafinerilerde işlenerek kullanılailir duruma gelmektedir.Rafinerilerimiz
    • Batman (Hammade)
    • Aliağa (İzmir)
    • Ataş (Mersin)
    • İpraş (İzmit)
    • Orta Anadolu (Kırıkkale)
  • Türkiye’de ticari amaçlı kurulan ilk rüzgar santrali Alaçatı (Çeşme) da kurulmuştur.
4.5/5 (20)

Değerlendirme

Paylaşmak Güzeldir :)
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share

Hakkında Kpss Özetleri

Herşey Kpss'ye hazırlanırken neden bu çalışmalarımı kalıcı hale getirip başkalarının da faydalanmasını sağlamıyorum diye düşünmemle başladı. Ondan sonra tutabilene aşk olsun. Yazdıkça yazdım. İlerleyen zamanlarda sizlere daha geniş bir içerik sunmaya çalışacağım.Umarım faydalı olur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar.

Yorumsuz Geçme :)

12 Yorum - "Ülkemizde Madenler ve Enerji Kaynakları"

Bildir
avatar
EEED
Ziyaretçi

çok iyi

EEED
Ziyaretçi

6.SINIFTAYIM AMA YİNEDE YARDIMCI OLDU.

Mehmet
Ziyaretçi
Mehmet

Güzel olmuş :)

melike
Ziyaretçi
melike

Çok teşekkürler saolun

Ali
Ziyaretçi

Emeğinize çok teşekkürler

ecem
Ziyaretçi

etkilendim ve çok çok faydalandım

Hakan
Ziyaretçi
Hakan

Sayenizde sürekli not almaktan kurtuldum :)

wpDiscuz
x

Buna da çalış mutlaka..

turkiye-ekonomik-cografyasil

Türkiye’nin Ekonomik Coğrafyası

Coğrafyada inceleme alanı bakımından iki büyük anabilim dalından birisini Beşeri ve Ekonomik Coğrafya oluşturmaktadır. Beşeri ve Ekonomik Coğrafya insan faaliyetleri ve bu faaliyetler sonucu ortaya ...